كتاب - نص خبر متواتر - اجماع قطعى - خبر واحدى كه شامل قرائن قطعى باشد . حكم عقل مستقل آنست كه عقل در فهم آن محتاج بامر خارج نباشد ، بلكه فقط بادراكات عقلى فهميده شود ، مانند اثبات واجب الوجود و عدل و صفات او . حكم عقل غير مستقل آنست كه عقل در ادراك آن محتاج بامر خارج وجدانى باشد تا بكمك آن حكم نمايد مثل اثبات نبوت پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم يا پيغمبر ديگرى كه بايد در خارج ثابت شود كه شخص او دعوت نبوت كرده و اقامه معجزه نموده و داراى شرايط نبوت و فاقد موانع آن بوده تا عقل حكم كند كه او پيغمبر است . و ضرورى دين امريست كه جميع فرق مسلمين از عالم و عامى بر او متفق باشند مثل معاد جسمانى . ضرورى مذهب امريست كه كليه افراد شيعه اثنا عشرى از علماء و عوام بر او متفق باشند مانند رجعت . و مقصود از نص كتاب آيات صريحى است كه دلالت آنها قطعى و يقينى باشد و خلاف آن احتمال داده نشود مثل إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( بدرستى كه خدا بر هر چيزى توانا است ) . و ظاهر كتاب آياتيست كه بحسب اوضاع لغت عرب و قواعد لفظى كه بناى عقلاء در محاورات و گفت‌وشنيدهاى خود اعتماد بر آنها است ، بر امرى دلالت كند ولى احتمال خلاف آن نيز داده شود مانند يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ( اى كسانى كه گرويده‌ايد بعهدها وفا كنيد ) . و متشابه عبارتى است كه دلالت واضح بر معنائى نداشته باشد مانند حروف مقطعه ( الم - كهيعص ) و در اصول دين استناد به ظاهر و متشابه قرآن درست نيست زيرا يقين حاصل نميشود ولى در فروع دين عمل به ظاهر جايز است براى اينكه مظنه كافى است و عمل بمتشابه در صورتى كه تفسير آن از پيغمبر يا امام نرسيده باشد جايز نيست .